Liturgische schikkingen Veertigdagentijd en Pasen 2026

Thema Veertigdagentijd: “De Geest waaiert breed uit”

Soms wordt er gevraagd welke symbolische betekenis een specifiek detail in de schikking heeft. De symboliek die verbeeld wordt gaat over de grote lijn en hopelijk zorgt deze voor een zintuiglijke ervaring bij de kijker en roept ze een emotie op, of roept ze verwondering of vragen op. Niet alles vraagt om een verklaring.

Rode draad in de schikkingen is ‘de Geest waaiert breed uit’. Er is gekozen voor een tweedimensionale waaier met in het midden van de waaier een vaas waarin elke keer andere bloemen, takken of andere materialen geplaatst worden. De waaier suggereert beweging die we misschien niet altijd ervaren.

In sommige culturen (Japans) is de waaier bedoeld om te communiceren. In spirituele context heeft de waaier een symbolische betekenis. Zo wordt in de Chinese feng shui de waaier beschouwd als symbool van geluk en voorspoed. Deze drie symbolische bronnen samenvattend kun je zeggen dat voor ons de waaier staat voor beweging en communicatie op weg naar een andere toekomst, een nieuw begin.

Eerste zondag op 22 februari

Matteüs 4: 1-11 met als kern vers 1.
“Daarna werd Jezus door de Geest meegevoerd naar de woestijn.”

Symboliek:
De grote vaas is gevuld met droog zand als symbool voor de woestijn. In de kleine vaas worden de lila bloemen van het duifkruid geplaatst. De duif wordt in de kunsten geassocieerd met de heilige Geest. Grassen van vorig seizoen zijn geweven in de waaier als teken van negatieve krachten.Woorden bij de schikking:

Zand, eindeloze vlakte,
onbekende verleidingen,
het blauwe duifkruid als teken van de geest
helpt onze weg te vinden.

Tweede zondag op 1 maart

Matteüs 17, 1-9 met als kern vers 1
“Jezus nam Petrus, Jakobus en diens broer Johannes met zich mee een hoge berg op.”

Symboliek:
In de teksten van dit jaar worden Petrus, Jakobus en Johannes genoemd voor de namen van de drie profeten. Deze schikking richt zich niet op de profeten op de berg, maar op de metgezellen van Jezus.

De grote vaas is gevuld met water, bloemen en wilgentakken. Zand en stenen benadrukken de berg.

De zuidenwindlelie doet ergens denken aan een vogelnestje waarin telkens een bloemetje zich opent. Een andere naam voor deze bloem is vogelmelk. De bloem staat symbool voor onschuld en zuiverheid; de intenties van de drie metgezellen waren goed. De bandwilg wordt geassocieerd met groeien en vertrouwen.

Een wilgentak die je in de grond steekt groeit in korte tijd uit tot een boom.Woorden bij de schikking:

Drie bloemen, symbool voor drie vrienden
die zorgen, meedragen met de vriend
op diens onbekende weg,
in vertrouwen groeien.

Derde zondag op 8 maart

Johannes 4: 1-26 met als kern vers 3 en 4
“Jezus verliet Judea en ging weer naar Galilea. Daarvoor moest hij door Samaria heen.”

Symboliek:
De ontmoeting bij de bron staat centraal in deze schikking. De grote vaas is gevuld met water en irissen en de middelgrote vaas met water als verwijzing naar de bron.

De iris is driekleurig en is een drietallige bloem, een verwijzing naar de Vader, de Zoon en de heilige Geest. De kleuren van iris zijn blauw, wit en geel. Blauw – de kleur van de lucht, de hemel en het water; wit – de kleur van de onschuld en geel – de kleur van het goddelijke.Woorden bij de schikking:

Water, levensbron,
de iris, een teken voor de drie-eenheid,
hemelsblauw, goddelijk geel en zuiver wit.
De iris kleurt onze ogen
waardoor we kunnen zien
naar de ander.

Vierde zondag op 15 maart

Johannes 9 de verzen 1-13 en 26-39, met als kern vers 5
“Zolang Ik in de wereld ben, ben Ik het licht voor de wereld”

Symboliek:
Het zichtbaar maken van het werk van God kan met wit bloeiende bloesemtakken die in de grote vaas worden geplaatst en die verbinding maken met de waaier.

Veel bloesems zijn familie van de roos, een vijftallige bloem. Het getal 5 is het getal van de mens, de mens met zijn 5 zintuigen. Met die zintuigen kunnen we de ander zien, voelen en horen. Bloesems zijn bedoeld om vruchten te dragen, vruchten die ook door het doorwerken van de Geest kunnen ontstaan.

In het kleine vaasje brandt een witte kaars, teken voor het licht van de wereld.Woorden bij de schikking:

In de stille winter groeien de knoppen
die even later openbarsten,
witte tere bloemen als het eerste licht,
het zien van de lente.

Vijfde zondag op 22 maart

Johannes 11 de verzen 1-4 en 17-44 met als kern vers 25:
Jezus zei: ‘Ik ben de opstanding en het leven. Wie in Mij gelooft zal leven.’

Symboliek:
Bewogenheid, zorg voor elkaar en zorg om elkaar, daar gaat dit verhaal over. Handelen uit bewogenheid is als handelen uit liefde, het goede willen doen.

In de grote vaas zijn daarom rode kornoeljetakken geplaatst. De bloemen van de magnolia zijn toegevoegd als teken van liefde. De sierlijke bloemen van het gebroken hartje lijken op verdriet en vreugdetranen.

De geurende bloeiende bloemen van de skimmia versterken de onverwachte vreugde. In Azië is de symbolische betekenis van deze bloem liefde in verbondenheid.Woorden bij de schikking:

Bloemen als tranen
huilen om het missen van een geliefde,
geurende bloemen en rode takken
herinneren aan het samengeleefde leven.